[ سنهء 813 هجرى - سنهء 1410 مسيحى ] آسيا - جنگ سخت سلطان احمد ايلكانى صاحب عراق با امير قرايوسف و كشته شدن سلطان احمد و انقراض دولت ايلكانيه . پوشيده نباشد كه سلاطين معروف به ايلكانيه كه آنها را سلاطين جلاير هم مىگويند چهار نفر بوده ، و هشتاد و شش سال حكمرانى كرده‌اند : اول شخص اين طبقه امير شيخ حسن بن امير حسين بن امير اقبوقا ابن امير ايلكان جلاير مىباشد كه از جانب سلطان ابو سعيد مغول حكمران روم ( آسياى صغير ) بود و مادرش خواهرزادهء سلطان محمّد و ابا عن جدّ از اعاظم امرا و در آسيا صغير حكمران و جلالت شأن داشت ، امير شيخ حسن بعد از ارپا خان خروج كرد و امير ارتيا را در آسياى صغير به نيابت گذاشت و يكى از نباير هلاكو خان را اسم سلطنت داده متوجّه آذربايجان شد و در شهر آله طاق ميانهء او و على پاشا جنگ درگرفته على پاشا در آن جنگ مقتول گرديد و امير شيخ حسن در امر سلطنت مستقل شد و دلشاد خواتون دختر دمشق خواجه ابن امير چوپان را كه محبوبهء سلطان ابو سعيد بود در حبالهء ازدواج خود درآورده در آن اثناء شيخ حسن بن تيمورتاش بن امير چوپان خروج كرده به مكر و حيله و جنگ و صلح اكثر ولايات را از تصرّف او خارج و منتزع ساخت و فقط عراق عرب در تحت حكمرانى امير شيخ حسن ايلكانى بماند و در سال هفتصد و پنجاه و هفت وفات كرده در نجف اشرف مدفون شد . بعد از او پسرش سلطان اويس بن شيخ حسن به سلطنت برقرار گرديد و عراق و آذربايجان را نيز در حيطهء تصرّف درآورد و ملجاء سلاطين ايران گرديد ، سلمان ساوجى مدّاح سلطان اويس است . خلاصه اين پادشاه نيز در سنهء هفتصد و هفتاد و شش درگذشت و پسرش سلطان حسين بن سلطان اويس بر تخت نشست و برادر فتان خود سلطان احمد را به حكمرانى اردبيل منصوب كرد و خود به عيش و طرب پرداخت و در سنهء هفتصد و هشتاد و چهار به دست همان برادر يعنى سلطان احمد كشته شد و سلطان احمد بن اويس به سلطنت برقرار گرديد ، و در زمان او لشكر امير تيمور گوركان از طرف خراسان به سمت ايران آمدند و او به جانب روم و نواحى شام دربدر شد و پس از چندى چنان كه پيش ذكر كرده‌ايم به محلّ حكمرانى خود بازگشت و قرايوسف تركمان كه